Napoleonka, znana również jako kremówka

Napoleonka, znana również jako kremówka, to jedno z tych ciast, które od lat cieszą się niesłabnącą popularnością w polskich domach i cukierniach. Delikatne, chrupiące warstwy maślanego ciasta francuskiego przełożone aksamitnym kremem budyniowym o waniliowym aromacie tworzą wyjątkowe połączenie smaków i tekstur, któremu trudno się oprzeć! Dla mnie napoleonka, obok karpatki była zawsze jednym z ulubionych ciastek. Chociaż nie da się ukryć, że najlepsza jest ta przygotowana w domu. Wiele razy natknąłem się na oszukane ciastko przygotowane na margarynie, zamiast masła i ze sztucznym aromatem wanilinowym, zamiast prawdziwej wanilii. Nawet raz, próbując kremówkę w Wadowicach, byłem bardzo niemile zaskoczony. Dlatego obecnie nie ryzykuję, bo wiem, że sam zrobię sto razy lepszą i mam nadzieję, że z dzisiejszym przepisem również i Wy pokochacie domową kremówkę!

Napoleonka, czy kremówka?

Nazwa tego ciastka dzieli Polaków równie mocno, jak spór o majonez, czy wychodzenie „na dwór” albo „na pole”. Dla mnie to jednak zawsze była napoleonka, ale zapewne mieszkańcy Małopolski myślą zgoła inaczej. 😉 Jedno jest pewne – oba ciastka wywodzą się od millefeuille – francuskiego deseru, składającego się z chrupiącego ciasta laminowanego masłem (pâte feuilletée) przełożonego cukierniczym kremem waniliowym (crème pâtissière). Stąd również nazwa „napoleonka”, nawiązująca do Francji bardziej do mnie przemawia. Chociaż niektóre źródła wskazują, że jej źródła należy szukać w przedwojennej warszawskiej cukierni Napoleon, słynącej z wyrobu tego ciasta.

Sam przepis na to ciastko również nie jest do końca jednoznaczny i spotkałem się z wieloma wariantami kremu: klasycznym budyniowym, z dodatkiem masła (jak crème mousseline), czy bitej śmietany (jak w crème diplomate). Również niekiedy samo ciasto francuskie bywa zastąpione herbatnikami w wersji bez pieczenia lub ciastem kruchym. Jednakże dla mnie to już niewiele ma wspólnego z prawdziwą napoleonką.

Napoleonka idealna

To tyle jeśli chodzi o niekończący się spór w nazewnictwie. Niezależnie od tego, czy nazywacie to ciasto napoleonką, czy kremówką, nie zmienia to faktu, że to pyszny deser, który z łatwością można przygotować w domu. Tak, jak wspomniałem, podstawą jest tutaj ciasto francuskie, pachnące masłem i z mnóstwem chrupiących listkujących się warstw. Najlepiej zrobić je samodzielnie, bo prawdziwe ciasto francuskie w sklepach to niemalże Święty Graal. Oczywiście zdarza mi się korzystać z gotowca, szczególnie w przypadku słonych przekąsek, ale jeśli chcecie uzyskać kremówkę idealną, to musicie zrobić je sami. Na moim blogu znajdziecie dokładny przepis krok po kroku. Naprawdę nie jest to nic skomplikowanego, więc polecam się odważyć! Na tę proporcję będzie potrzebne ok. 750 g gotowego ciasta, czyli możecie zrobić je z ⅔ porcji. Jeśli jednak planujecie skorzystać z gotowca, to polecam kupić 2 arkusze. Odrobina ciasta zostanie, ale łatwiej będzie Wam wykroić spody.

Jeśli chodzi o sam krem, to najlepiej postawić tutaj na crème pâtissière, czyli domowy budyń na żółtkach z dodatkiem prawdziwiej wanilii. Poniżej podałem Wam proporcje, z których krem wychodzi odpowiednio gęsty. Gotowy wystudzony budyń miksuję z masłem, podobnie jak w przypadku karpatki, dzięki czemu jest aksamitny i zwarty po schłodzeniu. Jeśli jednak preferujecie lżejszą wersję, to można również przygotować wersję bez masła. Wtedy jednak polecam zwiększyć proporcję na 1 litr mleka, aby napoleonka wyszła równie wysoka.

Składniki na Napoleonkę (kremówkę):

Ciasto:

• ok. 750 g ciasta francuskiego (polecam przygotować samodzielnie z tego przepisu)*

  Krem waniliowy:

• 800 ml mleka
• 150 g cukru
• 1 laska wanilii (lub 3-4 łyżki cukru z prawdziwą wanilią)
• 8 żółtek
• 40 g skrobi ziemniaczanej
• 40 g mąki pszennej
• 200 g miękkiego masła (w temperaturze pokojowej)

  Dodatkowo:

• odrobina cukru pudru do oprószenia

Jak zrobić Napoleonkę (kremówkę)?

Ciasto francuskie

1. Gotowe ciasto francuskie rozwałkuj na grubość ok. 3-4 mm i wykrój z niego 2 prostokąty o wymiarach ok. 40x20 cm. (Uwaga: ciasto nieco kurczy się podczas pieczenia).
2. Ułóż je na papierze do pieczenia i ponakłuwaj widelcem. Wstaw je do piekarnika nagrzanego do 200°C. Piecz przez ok. 15-20 minut do złotego koloru. Odstaw do całkowitego wystudzenia.
3. Po wystudzeniu możesz je delikatnie spłaszczyć np. blaszką, aby nie było tak wysokie.

Krem waniliowy

1. Do garnka wlej mleko i zagotuj wraz z laską wanilii z uprzednio wyskrobanymi ziarenkami. Gdy mleko się już zagotuje, wyjmij wanilię i zmniejsz ogień do minimum.
2. Żółtka zmiksuj z cukrem na puszystą masę. Kolejno dodaj skrobię ziemniaczaną oraz pszenną i zmiksuj ponownie do uzyskania gładkiej, jednolitej masy.
3. Do jajecznej pasty wlej ok. 200 ml gorącego mleka i zmiksuj do połączenia.
4. Przygotowaną pastę wlej do pozostałego gorącego mleka i od razu energicznie zamieszaj. Budyń gotuj na małym ogniu, cały czas mieszając, aż zgęstnieje. Gotowy budyń przykryj kontaktowo folią spożywczą i odstaw do całkowitego wystudzenia.
5. Masło utrzyj w mikserze do uzyskania białej puszystej masy. Kolejno łyżka po łyżce dodawaj wystudzony budyń, cały czas miksując, aż powstanie gładki krem.

Składanie napoleonki

1. W blaszce lub w regulowanym prostokątnym rancie ułóż pierwszy blat ciasta. Wyłóż cały krem, wyrównaj szpatułką i nałóż drugi blat ciasta.
2. Napoleonkę wstaw do lodówki na przynajmniej 8 godzin, aby krem całowicie stężał.
3. Gotową napoleonkę pokrój nożem z ząbkami na 12 kwadratów o boku ok. 8 cm. Przed samym serwowaniem posyp ją cukrem pudrem.

UWAGI

*Ciasto francuskie polecam przygotować samodzielnie z tego przepisu. Na podane proporcje będzie potrzebne ok. 750 g ciasta, czyli z ⅔ podanej porcji.  W przypadku gotowego ciasta, warto kupić 2 arkusze po 375 g. Odrobina ciasta zostanie.

Zrobiłeś/zrobiłaś ten przepis? Pochwal się efektami i otaguj mnie na Instagramie: @food_square